Στο σύντομο (για τα δεδομένα της σοβαρότητας του αντικειμένου) κείμενο που ακολουθεί θα επιχειρήσω μια σύντομη ανάλυση του αντίκτυπου που μπορεί να έχει το ελεύθερο λογισμικό ανοιχτού κώδικα (ΕΛΑΚ) στην Ελληνική οικονομία.

Στον Ελληνικό χώρο όσο αφορά το λογισμικό γενικής χρήσης δεν υπάρχει ουδεμία μεγάλη εταιρεία ανάπτυξης κλειστού λειτουργικού συστήματος ή κλειστής “σουίτας εφαρμογών γραφείου” σε αντίθεση με άλλα κράτη εκτός Ευρωζώνης (βλέπε ΗΠΑ). Όσο αφορά τις εξειδικευμένες εφαρμογές που εκεί εντοπίζονται κατά κύριο λόγω οι αδυναμίες κάλυψης των αναγκών από πλευράς ανοιχτού λογισμικού καθώς δεν υπάρχουν υφιστάμενες λύσεις πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχουν στον Ελληνικό και Ευρωπαϊκό χώρο αρκετοί οίκοι ανάπτυξης κλειστού λογισμικού που μπορούν να καλύψουν ανάγκες για εξειδικευμένο λογισμικό.
Συνεπώς η υιοθέτηση ΕΛΑΚ λύσεων όχι μόνο δεν θα οδηγήσει σε “κανιβαλισμό” της παρούσας εταιρικής υποδομής αλλά και στην ανάπτυξη ειδικών εφαρμογών (κλειστών ή ανοιχτών) για τους χρήστες ΕΛΑΚ συστημάτων και εκτός Ελλάδος γεγονός που θα έχει ως συνέπεια την περαιτέρω ισχυροποίηση της θέσης των Ελληνικών οίκων ανάπτυξης λογισμικού σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.

Η Ελληνική κοινότητα ανοιχτού λογισμικού είναι αρκετά ανεπτυγμένη ώστε να παρέχει μεταφράσεις και τεκμηρίωση σε πληθώρα εφαρμογών ανοιχτού κώδικα. Η παρούσα αδυναμία υποστήριξης ΕΛΑΚ σε επίπεδο οργανισμού-εταιρείας μπορεί να καλυφτεί από ελληνικές εταιρίες που θα δρουν υπεργολάβοι μεγάλων εταιριών υποστήριξης ανοιχτού λογισμικού (βλέπε Novell-Redhat-Canonical) είτε ως παραρτήματα εταιριών (βλέπε IBM Hellas) είτε αυτόνομα.

Το ΕΛΑΚ συντελεί στην ανάπτυξη συμμετοχικής αντιμετώπισης προβλημάτων (όχι μόνο σε επίπεδο λογισμικού αλλά και σε επίπεδο οργανωτικό) καθώς και στην ταχεία υιοθέτηση τεχνολογικών καινοτομιών. Σε συνδυασμό με την σημαντική ανάγκη της χώρας στην παραγωγή επαγγελματιών στο τεχνολογικό τομέα η υιοθέτηση ΕΛΑΚ λύσεων θα οδηγούσε σε μακροχρόνια οφέλη στην ποιότητα του εργατικού δυναμικού στο τεχνολογικό τομέα με ακόλουθα οφέλη στην ανταγωνιστικότητα του ελληνικού εργατικού δυναμικού αλλά και της ελληνικής οικονομίας.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι ότι η ανάπτυξη του ΕΛΑΚ δημιουργεί μια ελεύθερη αγορά υπηρεσιών γύρω του. Οι αγοραστές δεν περιορίζονται στην αγορά υπηρεσιών από των παροχέα του λογισμικού ή από τις εταιρίες που έχουν πιστοποιηθεί από τον παροχέα. Ο εκτεταμένος τομέας παροχής υπηρεσιών στο Ελληνικό χώρο μπορεί να γίνει περισσότερο ανεξάρτητος και ανταγωνιστικότερος εάν υπάρξει στροφή προς το ανοιχτό λογισμικό και σε γενικότερη κλίμακα.

Τα προαναφερθέντα σε συνδυασμό με εκτεταμένες επενδύσεις στο τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών μπορούν να καταστήσουν την Ελλάδα κέντρο ανάπτυξης τεχνολογικών λύσεων

Κλείνοντας πρέπει να αναφερθούμε και στα πολιτικά-διαφημιστικά οφέλη που έχει το ανοιχτό λογισμικό καθώς του δίνουν σημαντική υπεραξία σε πολιτικό και εμπορικό επίπεδο. Είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας αλλά και σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο υπάρχει εκτεταμένη δραστηριοποίηση σε ζητήματα “ηθικής φύσεως” (παραδείγματα αποτελούν το οικολογικό κίνημα, το καταναλωτικό κίνημα ακόμη η κατανάλωση βιολογικών τροφών). Παρά τα προφανή οικονομικά οφέλη που παρουσιάζει η υιοθέτηση ΕΛΑΚ λύσεων σε κρατικό και εταιρικό επίπεδο πολλές φορές ένας σημαντικός παράγοντας λήψεως αυτής της απόφασης είναι και ο κοινωνικός του χαρακτήρας (ειδικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο).

Συνεπώς μπορούμε να καταλήξουμε ακόλουθο συμπέρασμα’ η υιοθέτηση του ΕΛΑΚ στην Ελλάδα όχι μόνο είναι σε θέση να προσφέρει απτά οικονομικά οφέλη αλλά και οφέλη σε κοινωνικό-πολιτικό επίπεδο. Με άλλα λόγια, η υιοθέτηση του ΕΛΑΚ ξεπερνά τα πολιτικά κοινωνικά και οικονομικά στεγανά (”φιλελεύθερα” ή “προοδευτικά”) καθώς φαίνεται να αποτελεί την πλέον βιώσιμη και ηθική λύση ανάπτυξης τεχνολογικών υποδομών στον Ελληνικό χώρο.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
1.Study on the Economic impact of open source software on innovation and the competitiveness of the Information and Communication Technologies (ICT) sector in the EU. Final Report. Nov. 20, 2006. R.A. Ghosh, UNU-MERIT, NL. et al., 287 pp
2 Perspectives on Free and Open Source Software. Editors: Joshef Feller, Brian Fitzgerald, Scott A. Hissam, Karim Lakhani. Foreword: Michael Cusumano. Afterword: Clay Shirky MIT Pres