Κάθε λίγα χρόνια ανακαλύπτουμε ξανά το ίδιο πράγμα: οι κλειστές πλατφόρμες δίνουν και παίρνουν κατά το δοκούν, ενώ τα ανοιχτά πρωτόκολλα μένουν. Το είδαμε με το email, με τον πρώιμο παγκόσμιο ιστό, με το RSS. Το ξαναβλέπουμε τώρα.
Με την εξαγορά του Twitter και την αναστάτωση που ακολούθησε, χιλιάδες κόσμου άνοιξαν για πρώτη φορά λογαριασμό στο Mastodon. Το Mastodon δεν είναι «άλλο ένα Twitter». Είναι ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου δικτύου, του Fediverse, που στηρίζεται στο ανοιχτό πρωτόκολλο ActivityPub. Αντί για έναν ιδιοκτήτη και έναν τεράστιο σέρβερ, υπάρχουν χιλιάδες ανεξάρτητες «κοινότητες» (instances) που μιλούν μεταξύ τους, λίγο όπως τα email μεταξύ διαφορετικών παρόχων. Μπορείς να διαλέξεις σε ποια θα γραφτείς, να μεταφέρεις τους followers σου αλλού αν δεν σου αρέσει, ακόμη και να στήσεις τη δική σου αν έχεις το κουράγιο.
Δεν θα κρύψουμε τον ενθουσιασμό μας, αλλά ούτε θα κάνουμε τον αφελή. Η αποκέντρωση έχει κόστος: η εγγραφή μπερδεύει τον νεοφερμένο, η αναζήτηση και η ανακάλυψη κόσμου είναι πιο δύσκολες, και η διαχείριση (moderation) πέφτει στους ώμους εθελοντών διαχειριστών. Έχουμε ξαναδεί όμορφες ανοιχτές κοινότητες να μαραζώνουν, επειδή «ήταν δύσκολες». Το ερώτημα δεν είναι αν το Fediverse είναι τεχνικά καλύτερο, είναι αν θα μείνει ο κόσμος όταν περάσει το πρώτο κύμα.
Κι όμως, υπάρχει κάτι βαθιά οικείο εδώ, ίδιο πνεύμα με την ελεύθερη κουλτούρα και με το P2P μανιφέστο που είχαμε ξανασυζητήσει: η ιδέα ότι η κοινή υποδομή ανήκει σε όλους, και σε κανέναν. Είναι η ίδια λογική με το ανοιχτό wifi της γειτονιάς, κοινά αγαθά, χτισμένα από κάτω προς τα πάνω.
Μπορείτε να με ακολουθήσετε στον λογαριασμό μου στο Fosstodon (@elkos). Επίσης, μπορείτε να ακολουθήσετε το Libre Space Foundation στο οποίο συμμετέχω (@librespace), αλλά και το SatNOGS, το δίκτυο επίγειων δορυφορικών σταθμών (@satnogs) που αναπτύσσει και διαχειρίζεται το Libre Space Foundation.